Transport intermodalny i multimodalny – poznaj różnice

Wykorzystanie różnorodnych środków transportu może obniżyć koszty nawet o 50% i zredukować emisję szkodliwych substancji o ponad 70%.

Transport intermodalny – definicja

Transport intermodalny to metoda przewozu towarów, przy której wykorzystuje się więcej niż jeden środek transportu (np. kolej, samochody ciężarowe, statki), ale towar pozostaje w tej samej jednostce ładunkowej (kontenerze, naczepie) na całej trasie przewozu. Kluczową cechą jest to, że pomimo zmiany środków transportu nie następuje przeładowanie samego towaru.

Zalety transportu intermodalnego

Do największych zalet transportu intermodalnego zaliczamy:

  1. Zwiększone bezpieczeństwo ładunku – dzięki temu, że towar nie podlega przeładunkowi przy zmianie środka transportu, ryzyko jego uszkodzenia oraz kradzieży maleje.
  2. Możliwość przewozu ładunku o większej wadze – w transporcie intermodalnym, jeden kontener może pomieścić do 26 ton ładunku. W porównaniu z transportem drogowym, w którym standardowa plandeka może zostać załadowana do maksymalnej wagi 24 ton towaru, to duża oszczędność, ponieważ w cenie jednego kontenera, można przewieźć aż o 2 tony towaru więcej. Wynika to z regulacji dotyczących transportu intermodalnego, które zezwalają na wyższą dopuszczalną masę całkowitą zestawu, jeśli ciężarówka jest wykorzystywana w połączeniu z innymi formami transportu. Możliwość zwiększenia wagi towaru obowiązuje na każdym etapie przewozu, zarówno podczas transportu morskiego, kolejowego, jak i drogowego, pod warunkiem, że obowiązujące przepisy kraju nadania i docelowego są zgodne.
  3. Minimalizacja emisji CO2 – zważywszy na to, że w branży TSL dbałość o środowisko staje się jednym z głównych czynników wytyczających ścieżki rozwoju firm transportowych oraz ich klientów, popularność transportu intermodalnego będzie rosła.

Ciekawostka 💡

European Environment Agency opublikowała oficjalne dane dot. średniej emisji CO2 w transporcie drogowym. Okazuje się, że wynosi ona niemal 140 g na tonokilometr (tkm), podczas gdy w transporcie kolejowym jest to o 9 razy mniej — jedynie nieco ponad 15,5 g na tonokilometr. Oznacza to, że przewóz jednostki intermodalnej, z ładunkiem o masie 24 ton na dystansie 1000 km koleją, prowadzi do zmniejszenia emisji CO2 do atmosfery o niemal 3 tony w porównaniu z transportem drogowym.

Słabe strony transportu intermodalnego

Transport intermodalny podobnie jak pozostałe rozwiązania, ma zarówno zalety, jak i wady.

  1. Dostępu do odpowiednich terminali przeładunkowych – transport intermodalny zwykle wymaga korzystania ze specjalnie zaprojektowanych portów przeładunkowych, które umożliwiają efektywne przenoszenie ładunków między różnymi środkami transportu, takimi jak statki, pociągi i ciężarówki. Te porty, często nazywane terminalami intermodalnymi lub hubami logistycznymi, są wyposażone w odpowiednie technologie i infrastrukturę, które są niezbędne do obsługi różnorodnych form transportu.
  2. Brak możliwości śledzenia ładunku – w przeciwieństwie do transportu drogowego, transport intermodalny nie daje możliwości śledzenia ładunku. By zyskać informację o bieżącej lokalizacji kontenera, należy skontaktować się ze spedytorem lub bezpośrednio z armatorem. Należy jednak liczyć się z faktem, że będzie to informacja czysto poglądowa, niekoniecznie rzetelna.
  3. Długi czas tranzytu – harmonogram transportu intermodalnego jest często uzależniony od planu oraz liczby dostępnych rejsów kontenerowców u armatora, z którym współpracuje przewoźnik. Rejsy te odbywają się zazwyczaj raz na tydzień, a ładunek musi zostać dostarczony do portu przed wyznaczonym z góry terminem granicznym. Istotna jest również regularność połączeń kolejowych z portem. Z tego powodu elastyczność transportu intermodalnego jest ograniczona w porównaniu do transportu drogowego, który może być zorganizowany i rozpoczęty niemal natychmiastowo w dowolnym momencie.

Co to jest transport multimodalny?

Choć pojęcie transportu intermodalnego i multimodalnego często jest stosowane wymiennie, należy podkreślić, że istnieje między nimi znacząca różnica.

Głównym wyróżnikiem transportu multimodalnego jest fakt, że wykorzystuje się w nim więcej niż jedną jednostkę ładunkową. W praktyce oznacza to przeładowanie towaru przy zmianie środka transportu, np. z kontenera na naczepę plandekową. Transport multimodalny stosuje się celem obniżenia kosztów transportu, jednak należy rozważyć wszystkie za i przeciw.

Transport multimodalny – korzyści

  1. Uproszczona procedura administracyjna – niezależnie od liczby wykorzystanych gałęzi transportu, zastosowania bądź niezastosowania przeładunku czy odległości jaką pokona towar, operator wystawia tylko jeden dokument przewozu.
  2. Mniejsza odpowiedzialność po stronie zamawiającego transport – w przypadku transportu multimodalnego przewoźnik bierze na siebie odpowiedzialność za całą przesyłkę od punktu wyjścia do celu.
  3. Ochrona środowiska – podobnie jak w przypadku transportu intermodalnego, transportu multimodalny pozwala na zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych.

Wady transportu multimodalnego

  1. Konieczność jednostkowania przesyłanego towaru, czyli łączenia wielu opakowań w jedną całość tzw. jednostkę ładunkową.
  2. Ryzyko uszkodzenia ładunku – przeładunek towaru pomiędzy jednostkami ładunkowymi generuje sytuacje, w których może dojść do jego uszkodzenia.
  3. Dostępu do odpowiednich terminali przeładunkowych – jest to kolejna wspólna cecha transportu intermodalnego i multimodalnego: w obu przypadkach wymagane są specjalistyczne urządzenia, np. suwnice, dźwigi, bez których przeładunek nie będzie możliwy.

Transport intermodalny czy multimodalny?

Wybór między transportem intermodalnym a multimodalnym zależy od specyfiki przesyłki oraz priorytetów firmy. Transport intermodalny jest często bardziej opłacalny dla standardowych, niezbyt delikatnych towarów przewożonych na długie dystanse, gdzie koszty i bezpieczeństwo są kluczowe. Z kolei transport multimodalny może lepiej sprawdzić się w przypadku potrzeby szybkiej adaptacji do zmieniających się warunków lub skomplikowanego łańcucha dostaw.