Słownik pojęć i skrótów spedytorskich


Pojęcia, definicje i skróty stosowane w spedycji i usługach transportowych

AMS /Automated Manifest System/  “24 – HOUR RULE”, automatyczny system zgłaszania danych przy eksporcie do USA;

BAF / Bunker Adjustment Factor /– zmienny dodatek paliwowy, czyli dodatek do podstawowej stawki frachtu morskiego, ustalany raz na jakiś czas (np. na miesiąc) przez armatorów / przewoźników w celu wyrównania ewentualnych strat wynikających ze zmian na rynku paliw;

BUCBunker Contribution/ – patrz BAF

Bill of Lading / B/L /konosament, morski list przewozowy;

CAF / Currency Adjustment Factor /– zmienny dodatek walutowy, czyli dodatek do podstawowej stawki frachtu morskiego, ustalany raz na jakiś czas (np. na miesiąc) w celu wyrównania ewentualnych strat wynikających ze zmian na rynku walut;

CAMChina Customs Advanced Manifest/ – system manifestowania przesyłek w Chinach

CNEE (Consignee) – Klient

Demurrage & Detention / Dem & Det /  – Opłaty z tytułu demurrage obejmują okres po upływie czasu wolnego do podjęcia kontenera z portu. Opłaty z tytułu detention obejmują okres od momentu podjęcia do zdania pustego kontenera do portu. Długość okresu wolnego od demurrage i detention może być różna, uzależniona jest od warunków oferowanych przez armatorów i wynika z zapisu w taryfach armatorskich, jak i indywidualnych warunków umowy z armatorami.

Dokument EUR 1– Dokument EUR.1 jest świadectwem przewozowym, właściwym dla stosowania obniżonych stawek celnych, także zawieszonych lub ustanowionych w ramach traktatowych kontyngentów taryfowych;

Dokument celny SAD – czyli Jednolity Dokument Administracyjny obowiązuje wyłącznie w przypadku importu i eksportu towarów z/do krajów trzecich, tj. nie należących do Unii Europejskiej;

Dokument celny T2L– dokument potwierdzający wspólnotowy status towarów;

EBS / Emergency Bunker Surcharge /– dopłata do frachtu mająca na celu zniwelowanie wahań cen ropy naftowej;

E.T.A. / ETA  / Estimated Time of Arrival /– przewidywany termin wejścia statku do portu; skrót używany w rozkładach rejsów statków;

E.T.S. / ETS  / Estimated Time of Sail /  lub

E.T.D. / ETD / Estimated Time of Departure– przewidywany termin wyjścia statku z portu;

FCL / Full Container Load /– przesyłka pełnokontenerowa, gdy jeden klient wykupuje całą pojemność kontenera dla swojego towaru;

FLAT – kontener typu flat rack ;

ISFImporter Security Filing/,  REGULACJA 10 + 2  – obowiązek zgłaszania ISF mają importerzy w USA na podstawie danych podanych przez eksportera;

ISPS  / International Ship & Port Facility Security fee /– opłata pobierana przez wszystkich armatorów oraz porty morskie w związku z nałożonym obowiązkiem podniesienia ogólnego poziomu bezpieczeństwa w portach i w żegludze;

LCL  / Less than Container Load /– przesyłka drobnicowa przesyłana wspólnie z przesyłkami innych klientów w jednym kontenerze, tzw. zbiorczym; w transporcie morskim, inaczej niż w drogowym, 1 cbm przyrównywany jest do 1 tony i w oparciu o to porównanie liczona jest stawka frachtowa za przesyłkę;

LWS / Low Water Surcharge / – dodatek frachtowy związany z niskim poziomem wód w rzekach;

PCS / Panama Canal Surcharge / –dodatek frachtowy w przypadku transportu via Kanał Panamski;

P.O.L. / POL  / Port Of Loading– port załadunku;

P.O.D. / POD / Port Of Discharge /– port wyładunku;

PSS  / Peak Season Surcharge /– okresowy dodatek sezonowy wprowadzany w momentach, gdy na danym rynku frachtowym popyt na fracht rośnie, a armatorzy nie mają możliwości podwyższenia podstawowych stawek frachtowych, ponieważ zostały one ustalone np. na cały kwartał;

PRS / Piracy Risk Surcharge– tzw. dodatek antypiracki,  dotyczący zapewnienia bezpieczeństwa na wodach Zatoki Adeńskiej;

RF – kontener typu chłodnia;

Sea Waybill– konosament ekspresowy; wystawiany w jednym egzemplarzu; nie jest wymagana prezentacja oryginału armatorowi / spedytorowi, aby „zwolnił” towar odbiorcy;

SHPR (Shipper) – Załadowca, podmiot eksportujący towar.

TEU (ang. twenty feet equivalent unit) – jednostka pojemności używana często w odniesieniu do portów i statków, jest równoważna objętości kontenera o długości 20 stóp.

TSL – Transport – Spedycja – Logistyka. Skrót opisujący branżę transportową w Polsce.

THC  / Terminal Handling Charges– koszty portowe / terminalowe – opłaty związane z przeładunkiem kontenera w porcie, rozformowaniem, złożeniem towaru na magazyn oraz przeładunkiem na samochód; w porcie kraju nadania, jak i przeznaczenia; składają się na tę opłatę różne koszty częściowe za poszczególne operacje wykonywane w portach / na terminalach;

TT / Transit Time / – przewidywany czas transportu;

W / M – waga / miara – 1 cbm / 1 tona– do obliczenia frachtu wybiera się wartość większą / liczbę ton lub metrów sześciennych / i mnoży ją przez podaną stawkę; jeżeli obliczony fracht jest niższy od stawki minimalnej, należy przyjąć stawkę minimum;

WRS / War Risk Surcharge /– dodatek frachtowy pobierany za ryzyko wojenne;

Współczynnik przestrzenności określa jaką przestrzeń zajmuje jednostka wagowa danego ładunku. Jako jednostkę wagową przyjmuje się najczęściej 1 tonę metryczną lub 1 tonę angielską a objętość wyraża się w metrach sześciennych lub stopach angielskich;

V.A.T.O.S.– valid at the time of shipment / dotyczy dodatków do frachtu morskiego /;

VGM kontenera – zweryfikowana masa kontenera

SI/ Shipping Instruction/ – Instrukcje konosamentowe wysyłane przez spedytora do armatora w celu wystawienia BL

CUT OFF – Termin w jakim trzeba np. dostarczyć kontener do portu albo zrobić SI

HBL / HOUSE BILL OF LADING/- Jest to tzw. konosament spedytorski, który został wydany przez spedytora. Gdy towar zostanie przekazany spedytorowi po niezbędnych formalnościach celnych, to właśnie on ma zajmować się jego zarządzaniem i przekazywaniem dalej. Nadawca nie musi się już niczym przejmować. Dokument HBL jest dokumentem zbywalnym i dotyczy konkretnego przewożonego ładunku określanego w morskim liście przewozowym. Musi zostać wydany zgodnie z przyjętymi normami i zasadami, aby można było go uznać za ważny w świetne prawa dokument.
Należy podkreślić, że HBL jest dokumentem wystawianym przez spedytora w momencie, w którym otrzyma on towar od nadawcy. Zobowiązuje się on na podstawie HBL do przekazania towaru do miejsca przeznaczenia.

MBL/ MASTER BILL OF LOADING/ – Raz wystawiony MBL obowiązuje na całej trasie dostawy towaru. Nie potrzebne jest wprowadzanie w MBL żadnych dodatkowych zmian. Określa się tu nadawcę jako spedytora, którego głównym zadaniem jest dostarczenie towaru do głównego przewoźnika, a następnie do odbiorcy.
Warto podkreślić, że MBL to dokument, który wystawiany jest bezpośrednio przez głównego przewoźnika towaru po jego otrzymaniu, a więc odmiennie niż w przypadku HBL, gdzie to spedytor wystawia taki dokument i przekazuje go głównemu przewoźnikowi. To właśnie jest główna różnica między MBL a HBL.

Fumigacja(z łac. fumigatio – dymienie) lub inaczej gazowanie to usługa polegająca na skutecznej likwidacji wszelkich niepożądanych szkodników za pomocą środków chemicznych zwanych fumigantami. Przy odpowiedniej temperaturze i ciśnieniu środki te przechodzą w stan gazowy, co umożliwia im swobodne przenikanie przez produkty i materiały w celu eliminacji szkodliwych organizmów.