Listy przewozowe w transporcie międzynarodowym – kompleksowy przewodnik
List przewozowy to dokument potwierdzający zawarcie umowy przewozu oraz przyjęcie towaru przez przewoźnika. Sprawdź, jakie są jego rodzaje, co powinien zawierać oraz jak go pozyskać!
O czym przeczytasz?
Czym jest list przewozowy w transporcie międzynarodowym?
Międzynarodowy list przewozowy to dokument handlowy stosowany przy transporcie towarów niezależnie od wybranego środka transport. Pełni on funkcję dowodu przekazania towaru przewoźnikowi i formalnego powierzenia mu odpowiedzialności za przesyłkę. Ponadto umożliwia sprawne przeprowadzenie odprawy celnej oraz stanowi podstawę do wydania ładunku właściwej osobie w miejscu docelowym. Należy pamiętać, że list przewozowy towarzyszy przesyłce na całej trasie, jednak w żadnym wypadku nie zastępuje faktury handlowej.
Kiedy są używane listy przewozowe i jaką pełnią funkcję?
Listy przewozowe są używane w międzynarodowej wymianie handlowej przy przewozie towarów drogą morską, drogową, kolejową oraz lotniczą. Choć w niektórych przypadkach wystawienie dokumentu nie jest prawnie obowiązkowe, w praktyce sporządzenie go znacząco usprawnia cały proces logistyczny.
List przewozowy spełnia cztery podstawowe funkcje:
- informacyjną – zawiera kluczowe dane o przesyłce tj.: specyfikacja ładunku, dane o stronach transakcji oraz trasa przewozu
- dowodową – potwierdza zawarcie umowy transportowej i przejęcie towaru przez przewoźnika,
- legitymacyjną – Uprawnia odbiorcę, spedycję lub przewoźnika do odbioru towaru z portu przeznaczenia lub terminala
- instrukcyjną – określa warunki przewozu.
Jakie informacje powinien zawierać list przewozowy i jak wygląda jego struktura?
Na list przewozowy składa się szereg szczegółowych informacji:
- Dane nadawcy, odbiorcy oraz nazwę i adres (określenie placówki) przewoźnika, z którym zawarto umowę.
- Szczegóły dotyczące towaru, w tym jego wagę, ilość i sposób opakowania.
- Informacje o trasie transportu oraz warunkach przewozu.
Jakie są rodzaje listów przewozowych zależnie od gałęzi transportu?
W zależności od wybranej gałęzi transportu w obrocie międzynarodowym stosuje się następujące rodzaje dokumentów przewozowych:
- Transport morski – Konosament (Bill of Lading, B/L) – dokument wystawiany przez przewoźnika morskiego na zlecenie nadawcy. Konosament na tle innych listów przewozowych (dla pozostałych środków transport) wyróżnia się tym, że stanowi papier wartościowy. Oznacza to, że posiadacz dokumentu ma prawo do dysponowania ładunkiem. Istnieją dwa rodzaje konosamentu:
- MBL – armatorski
- HBL – spedytorski
W przypadku braku papierowego oryginału BL
i transportu na warunkach CIF, importer może zwrócić się do armatora z prośbą o możliwość zwolnienia konosamentu na podstawie tzw. dyspozycji TLX release lub SWB (Sea Waybill).
- Transport drogowy – list przewozowy CMR – służy jako dowód zawarcia umowy przewozu w międzynarodowym transporcie drogowym na podstawie przepisów Konwencji CMR. Za sporządzenie dokumentu w języku kraju nadania odpowiada nadawca, na którym spoczywa odpowiedzialność za ewentualne błędy w danych, natomiast przewoźnik ma obowiązek zweryfikować zgodność stanu towaru z zapisami w liście.
- Transport lotniczy – Lotniczy list przewozowy AWB (Air Waybill) – potwierdza zawarcie umowy przewozu z linią lotniczą i przyjęcie towaru do transportu. Dokument sporządza się w języku angielskim w trzech głównych egzemplarzach, a w obrocie występują jego dwie odmiany. Pierwszą z nich jest tzw. HAWB (ang. House Air Waybill)wystawiany przez spedytora i potwierdzający przyjęcie przesyłki od nadawcy. Ten rodzaj listu przewozowego zawiera szczegóły dotyczące konkretnego nadawcy i odbiorcy przesyłki.
- Drugą odmianą lotniczego listu przewozowego jest tzw. MAWB (ang. Master Air Waybill), wystawiany przez linię lotniczą dla spedytora na wspólnej trasie przewozu.
Kto wystawia listy przewozowe?
W transporcie drogowym na podstawie konwencji CMR to nadawca odpowiada za sporządzenie i wypełnienie dokumentu, zaś przewoźnik weryfikuje stan towaru ze zgłoszeniem. W przewozach morskich konosament wystawia armator. W transporcie lotniczym dokument zbiorczy MAWB wystawia linia lotnicza, natomiast list HAWB sporządza spedytor obsługujący przesyłkę.
Czy należy tłumaczyć listy przewozowe z języka angielskiego?
Wymogi językowe są ściśle określone przez konwencje właściwe dla danej gałęzi transportu. Listy lotnicze AWB oraz morskie konosamenty sporządza się w języku angielskim. Drogowy list CMR wypełnia się w języku kraju nadania.